Η γέννηση του θεάτρου

Η γέννηση του θεάτρου

μικρό θεατρικό δρώμενο του Τάκη Παναγιωτόπουλου.
Πρώτη παρουσίαση στα ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΝΥΣΙΑ στις 30 ΜαΪου 2015 με πρωταγωνιστές την Όλγα Παπαχρυσοστόμου και τον Γιώργο Κλώνη.

ΙΟΛΑΟΣ

Πολλά τα δεινά1,
μα τίποτα δεν είναι 
πιο δεινό απ’ τον άνθρωπο.
Κι αυτό γιατί πέρα στου Ποσειδώνα τ’ αφρισμένο πέλαγο
και με νοτιά πηγαίνει 
σχίζοντας τα φουσκωμένα κύματα,
και των θεών την υπερτάτη, την Γαία, την άφθαρτη κι ακούραστη,
την κάνει να βλαστήσει με το αλέτρι,
Χρόνο το χρόνο, με το να βάζει τ΄ άλογα να οργώνουν.
Πιάνει τα ελαφρόμυαλα πουλιά, παγίδες στήνει σ΄ αγρίμια,
και με δίχτυα περίπλεκτα της θάλασσας τη φύση παγιδεύει, ο γνωστικός.
Και στον αγρό ολημερίς κι ολονυχτίς μηχανεύεται
και τα θηρία του Πανός παραμονεύει
και περνά λάσο και στο ζυγό το βάζει, τ΄άλογο
το ίδιο και τον ταύρο τον ακούραστο.
Και να μιλά έμαθε κι ορμητικά να σκέφτεται
και δημιούργησε πόλεις και νόμους
και απ’ τους πάγους και το κρύο
και της βροχής τα βέλη να φεύγει, όλα τα κατορθώνει..
Και από αυτά που θα συμβούν στο μέλλον,
τίποτε δεν το χει ακατόρθωτο .
Του Άδη μόνον δε ξεφεύγει
κι ας έμαθε ν΄αποφεύγει αγιάτρευτες αρρώστιες.
Όμως κι αν με τη σοφία μηχανεύεται τέχνες ελπιδοφόρες,
σέρνεται πότε στο κακό και πότε πάλι στο καλό…2

ΘΕΜΙΣΤΑ

Από χρόνια πρότερα όσιο είναι τον Διόνυσο
να υμνούμε με ευσεβή τελέσματα.
Απ΄αυτά γεννήθηκε το θέατρο
στα άγια τούτα χώματα της Ελληνικής γης,
στην Καρία τον σημερινό Διόνυσο στους πρόποδες της Πεντέλης,
όταν ο Θέσπις πρώτος
στάθηκε απέναντι από το Xορό του Διόνυσου
και άρχισε να αφηγείται,
συνδυάζοντας τον λόγο με την μούσα.

ΙΟΛΑΟΣ

Οσάν αλώνι σκέφτηκαν
το μέρος που ο θίασος
θα έπλεκε το δράμα
κι ορχήστρα το ονομάσαν.
Έπλεξαν γύρω του το κοίλον
οι θεατές να κάθονται
σε σειρές που ονόμασαν κερκίδες
που φτάναν μέχρι πάνω.
Πίσω απ το μαρμαρένιο αλώνι
ύψωσαν σκηνή αντίχηση να γίνει.
Να φτάνει στο κοίλο ο ήχος δυνατός
κι από τη φύση του μονάχα ενισχυμένος.

ΘΕΜΙΣΤΑ

Εδώ στο μέρος αυτό
οι πρωταγωνιστές
κι ο χορός
ξετύλιγαν το δράμα
μάσκα φορώντας τραγική.
Οι πρωταγωνιστές
με λόγια δυνατά
την πλοκή ύφαιναν.
Ο χορός στο πλήθος δώδεκα υποκριτών
της πόλης πάντα λέγαν τα νομιζόμενα
κι ωσάν φάλαγγα οπλιτική
ο ένας πλάι στον άλλον στέκονταν
την δύναμη να εκφράσουν
του πολιτισμού που θαύμασε ο κόσμος όλος
και πάνω του στήριξε ότι πιο καλό
για να ζει ο άνθρωπος όπως του αξίζει.
Κι εκεί πάνω στη σκηνή
ψηλότερα από όλους
θεοί μονάχα βγαίνανε
τον λόγο τους να πούνε.

ΙΟΛΑΟΣ

Έτσι, πρώτη φορά
ακούστηκαν λόγια σοφά
σε δράμα ειδωμένα.
Και την αρχή του Θέσπη
συνέχισαν προσθέτοντας
τέχνη περισσή
οι τραγικοί μας ποιητές
Αισχύλος, Σοφοκλής 
κι Ευριπίδης
κάνοντας το θέατρο
το σχολείο της Πόλης
και την ανθρωπότητα ολάκερη
φώτισαν με του Διονύσου την τέχνη.

ΘΕΜΙΣΤΑ

Τότε που μυστήρια ανείπωτα, ιερά
γιορτάζονταν κάθε φορά
κι ανοίγανε τ’ άδυτα του ναού στους μύστες μονάχα·
Τότε που ολούθε στέκονταν τα Ιερά
και με πομπές, θυσίες και ύμνους
οι θνητοί τιμούσαν τους αθανάτους.
Κι όταν ο κάμπος λουλούδιζε,
βαστούσε πασίχαρ’ η γιορτή του Βάκχου μέρες
κι η χώρ’ άστραφτε από χορούς, τραγούδια και φλογέρες.
3

ΙΟΛΑΟΣ

Ω Διόνυσε έλα λοιπόν στο σήμερα αρωγός
και κάνε μας ικανούς
την φύση των πραγμάτων
να υμνήσουμε με δυνατή φωνή.
Για το πως η ζωή γεννιέται
και η χαρά της παντού απλώνεται.
Αλλά και για το πως εμείς οι θνητοί
διαλέγουμε τις περισσότερες φορές
αντί χαρές τις λύπες.
Και όταν συμβεί τις πίκρες να γευτούμε
ψάχνουμε τα φάρμακα της σωτηρίας
που την ζωή γλυκαίνουν.

ΧΟΡΟΣ

Εδώ στο θέατρο αυτό τα έργα
της Αφροδίτης του Διόνυσου και των Μουσών,
θα υμνούμε λοιπόν
γιατί αυτά πρόσφεραν και προσφέρουν
πραγματική χαρά στους ανθρώπους..

ΣΠΟΝΔΗ ΣΤΟΝ ΔΙΟΝΥΣΟ

1Δεινός – τρομερός, φοβερός, ικανός, άξιος, τετραπέρατος

2 απόσπασμα από την Αντιγόνη του Σοφοκλή

3 απόσπασμα από τις Νεφέλες του Αριστοφάνη (300-313). Μετάφραση Κ. Βάρναλη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s