Ο βωμός της Νίκης στην Κουρία

Επί αυτοκράτορα Αυγούστου τοποθετήθηκε στην Κουρία, την έδρα της ρωμαϊκής συγκλήτου στη Ρώμη, άγαλμα και βωμός της Θεάς Νίκης. Έκτοτε εμπρός του, οι συγκλητικοί έδιναν όρκους για την τήρηση των νόμων της αυτοκρατορίας, καθιστώντας τον ισχυρό σύμβολο της Ρώμης. Η προσφορά κρασιού και θυμιάματος, ήταν το προοίμιο των επισήμων συνεδριάσεων τους.

Τρεισήμισι αιώνες αργότερα, το 357 μ.α.χ.χ. ο Κωνστάντιος ο 2ος (ο δεύτερος γιος του Κωνσταντίνου του 1ου) αφαίρεσε τον βωμό της Νίκης από την έδρα της συγκλήτου, στην προσπάθεια να απεμπολήσει κάθε τι μη χριστιανικό. Ο φωτισμένος αυτοκράτορας Ιουλιανός (360-363 μ.α.χ.χ.), τον παλινόρθωσε. Είκοσι έτη αργότερα, το 382 μ.α.χ.χ. ο Γρατιανός αφαίρεσε τον βωμό, με την υποκίνηση του Αμβρόσιου, χριστιανού επίσκοπου του Μιλάνου και μετέπειτα «Αγίου». Εκτός απ’ αυτό, ο Αμβρόσιος έπεισε τον αυτοκράτορα να καταργήσει τις κρατικές επιχορηγήσεις και να απαγορεύσει τις κληρονομιές και τα εισοδήματα των εθνικών ναών, ιερέων και ιερειών (πχ. Εστιάδων Παρθένων). Ο τίτλος του αρχιερέως (pontifex maximus), που είχε ο εκάστοτε αυτοκράτορας από την εποχή του Ιουλίου Καίσαρα, εγκαταλείφτηκε. Οι ενέργειες του Γρατιανού και του Αμβρόσιου, είχαν σαν αποτέλεσμα την αντίδραση των Ρωμαίων, που ήταν πιστοί στις παραδόσεις και τη λατρεία των προγονικών θεών. Ο έπαρχος της Ρώμης Κόιντος Αυρήλιος Σύμμαχος, σε συνεργασία με τον Βέττο Αγόριο Πραιτεξτάτο και άλλους Εθνικούς συγκλητικούς, έστειλε επίσημη αναφορά διαμαρτυρίας, αρχικά στον αυτοκράτορα Γρατιανό και μετέπειτα στο διάδοχό του Βαλεντιανό τον 2ο , με την οποία ζητούσε την επανεγκαθίδρυση του βωμού της Νίκης στην έδρα της Συγκλήτου και την απόσυρση δυσμενών προς την πατρώα θρησκεία νόμων .

«…Οι ανθρώπινες αιτίες βρίσκονται εξ ολοκλήρου στο σκοτάδι, η γνώση περί των θείων, δεν μπορεί να προέλθει από καμία καλύτερη πηγή, απ’ αυτήν της ανάμνησης και τα στοιχεία της ευημερίας που απολαμβάνουμε καθημερινά. Εάν το πέρασμα των ετών δίνει ισχύ στις θρησκευτικές αντιλήψεις, οφείλουμε να κρατήσουμε την πίστη των τόσων αιώνων, οφείλουμε να ακολουθήσουμε τους προγόνους μας, όπως κι αυτοί ακολούθησαν τους δικούς τους προγόνους και ευλογήθηκαν με αυτές τις ενέργειες.
Τώρα φανταστείτε ότι η Ρώμη η ίδια, στέκεται εμπρός σας και σας παρακαλεί λέγοντας: «Εσείς, οι καλύτεροι των αυτοκρατόρων, οι πατέρες της χώρας σας, σεβαστείτε το εύρος των ετών μου, που κερδήθηκαν με την πιστή τήρηση της ιερής παράδοσης, επιτρέψτε μου να συνεχίσω να ασκώ τις αρχαίες τελετές μου, για τις οποίες δεν μετανοώ. Επιτρέψτε μου να ζήσω όπως εγώ θέλω, με τον δικό μου τρόπο, γιατί είμαι ελεύθερη. Αυτή η λατρεία οδήγησε ολόκληρο τον κόσμο, να ζει σύμφωνα με τους νόμους μου, αυτές οι ιερές τελετές απώθησαν τον Αννίβα από τα τείχη μου και τους Σήνωνες από το Καπιτώλιο».
Και έτσι ζητάμε την ειρήνη για τους Θεούς των προγόνων μας, τους Θεούς των πατρίων εδαφών. Είναι δίκαιο, η καθεμιά απ’ όλες τις λατρείες, να υπολογίζεται ως μοναδική.
Ατενίζουμε τα ίδια αστέρια, ο ίδιος ουρανός μας καλύπτει όλους, ο ίδιος κόσμος μας περιβάλλει.
Τι πειράζει, ποιο πρακτικό σύστημα υιοθετεί ο καθένας μας στην αναζήτησή της αλήθειας; Δεν μπορεί από μια και μόνο οδό, να φθάσουμε σε ένα τόσο τεράστιο μυστήριο….»

Η αναφορά του Σύμμαχου, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις του επίσκοπου Αμβρόσιου που με τρεις επιστολές και απειλές για αφορισμό, «έπεισε» τον αυτοκράτορα για την μη επανατοποθέτηση του βωμού της Νίκης. Το 392 μ.α.χ.χ. ο ύπατος Ρώμης επί αυτοκράτορος Ευγένιου, Βίριος Νικόμαχος Φλαβιανός, επανέφερε τον βωμό της Νίκης στην έδρα της Συγκλήτου, για τελευταία φορά. Ακολούθησε ο Θεοδόσιος ο οποίος αφαίρεσε οριστικά τη φορά αυτή τον βωμό της Νίκης. Στα χρόνια που ακολούθησαν η Κουρία έγινε εκκλησία του Sant’Adriano και η φωνή της συγκλήτου σίγησε οριστικά, καθώς η ανθρωπότητα βυθίζονταν στην χριστιανική εποχή, αυτή που αργότερα ονομάστηκε Μεσαίωνας.

ΠΗΓΕΣ

Quintus Aurelius Symmachus – Relatio III De ara Victoriae

Ambrose: Dispute with Symmachus – Medieval Sourcebook

History Of The Decline And Fall Of The Roman Empire – Edward Gibbon

Τάκης Παναγιωτόπουλος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s